Gdańsk: dworzec PKS bliżej zmian. Spór jednak trwa

Gdańsk, 4 września 2026 r. Według nieoficjalnych ustaleń portalu Gdańsk.pl Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków Dariusz Chmielewski odmówił wpisania dworca PKS w Gdańsku do rejestru zabytków. Rozstrzygnięcie ma zostać ogłoszone po zapoznaniu zainteresowanych stron z uzasadnieniem. Do tego czasu informację należy traktować jako ustalenie dziennikarskie, a nie oficjalnie opublikowaną decyzję.

Opracowanie: redakcja Moviesnation na podstawie materiału Gdańsk.pl Wiadomości z 4 września 2026 r.

Odmowa, jeśli zostanie formalnie potwierdzona, będzie korzystna dla planów właściciela terenu, ale nie przesądzi jeszcze o rozbiórce charakterystycznego budynku. Stowarzyszenie Ochrony Architektury Powojennej, które wystąpiło o ochronę dworca, może uruchomić wieloetapową drogę odwoławczą.

Od projektu z 1969 roku do wniosku o ochronę

Projekt gdańskiego dworca PKS powstał w latach 1968–1969 pod kierunkiem architekta Bernarda Cofty. Obiekt oddano do użytku w 1973 roku. Dynamiczna bryła i przeszklona fasada odpowiadały ówczesnym wyobrażeniom o nowoczesnym terminalu, który w przyszłości miał obsługiwać nawet 27 tys. pasażerów dziennie.

Budynek stoi w Śródmieściu, przy ul. 3 Maja, ponad dworcem kolejowym Gdańsk Główny i u podnóża Góry Gradowej. Położenie na wzniesieniu oraz rozpoznawalna forma sprawiły, że stał się trwałym elementem panoramy tej części miasta.

W grudniu 2025 roku bydgoskie Stowarzyszenie Ochrony Architektury Powojennej złożyło wniosek o wpisanie obiektu do rejestru. Organizacja uznaje dworzec za wartościowy przykład powojennego modernizmu. Wcześniej zabiegała o ochronę stacji kolejowej w Grudziądzu, zaprojektowanej przez tego samego architekta i wpisanej do rejestru zabytków w styczniu 2021 roku.

PB Górski planuje kompleks z podziemnym terminalem

Właściciel nieruchomości, firma PB Górski, chce wyburzyć obecny budynek i wznieść na jego miejscu kompleks handlowo-usługowy z biurowcami oraz hotelem. Dworzec autobusowy miałby nadal działać, lecz zostałby przeniesiony pod ziemię.

Według przedstawionej koncepcji podziemna część mogłaby w razie potrzeby służyć także jako miejsce schronienia zgodne z wymogami ochrony ludności cywilnej. Między nowymi obiektami zaplanowano rekreacyjny skwer, który ma otworzyć widok na wzgórze Grodzisko.

Architekt Jacek Droszcz z pracowni Kwadrat zapowiedział również zachowanie napisu „Dworzec PKS” jako symbolicznego śladu dotychczasowej funkcji miejsca. Sam projekt nie podaje jednak terminu rozpoczęcia inwestycji ani daty ewentualnego zamknięcia obecnego terminalu.

Dla pasażerów nie ogłoszono jeszcze zmian

Na obecnym etapie nie przedstawiono informacji o zmianach w rozkładach, lokalizacji stanowisk ani zasadach korzystania z dworca. Opisywane plany dotyczą docelowego zagospodarowania terenu, a nie natychmiastowej reorganizacji obsługi autobusów.

Nie ma też podstaw, by uznać rozbiórkę za pewną. Informacja o odmowie wpisu pozostaje nieoficjalna, rozstrzygnięcie nie jest ostateczne, a procedura odwoławcza może przedłużyć spór o przyszłość budynku.

Czternaście dni na rozpoczęcie odwołania

SOAP może odwołać się od decyzji za pośrednictwem Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków do Generalnego Konserwatora Zabytków. Termin wynosi 14 dni od doręczenia decyzji stronie, dlatego nie zacznie biec od medialnej publikacji informacji o rozstrzygnięciu.

Jak opisuje Gdańsk.pl, w toku procedury możliwa jest ponowna ocena sprawy przez organ wojewódzki, a następnie rozpatrzenie jej przez Generalnego Konserwatora Zabytków. Jeżeli jedna ze stron nie zaakceptuje rozstrzygnięcia organu wyższej instancji, może złożyć skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Kolejnym środkiem pozostaje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Najbliższym możliwym do zweryfikowania etapem będzie oficjalne ogłoszenie i doręczenie pisemnej decyzji wraz z uzasadnieniem. Dopiero od tego momentu rozpocznie się 14-dniowy termin na odwołanie.

Źródło: Gdańsk.pl Wiadomości